GUERNİCA KİMİN ESERİ?

GUERNİCA GÖRSEL

Yıl 1937. İspanya da kanlı bir iç savaş devam etmektedir. İspanya’nın başında Francisco Franco vardır. Franco, Hitler’e İspanya’nın kuzeyinde bir köy olan Guernica’da yeni silahlarını deneme izni verir. Ve Hitler bu fırsatı kaçırmaz, Guernica’yı yerle bir eder. O dönemde Fransa’da olan İspanyol ressam Pablo Picasso anıt boyutunda bir resim ile bu katliamı resmetmişir. Picasso, Franco iktidarda olduğu sürece eserin İspanya’ya götürülmesini yasaklamıştır.

Guernica’da savaş esnasında acı çeken insan ve hayvanlar konu alınmıştır. Resmin merkezinde mızrakla vurulmuş, acı içinde kıvranan bir at figürü bulunur. Atın altında, üzerinde çiçekler büyüyen ve elinde kılıç tutan parçalanmış bir asker cesedi yer almaktadır. Sağ üst köşede olanları dehşetle izleyen, gaz lambası taşıyan bir kadın aydınlanmayı sembolize eder. Hemen yanında kollarını gökyüzüne kaldırmış alevler içerisinde yanan bir erkek figürü vardır. Sol tarafta ise çocuğunun cansız bedeni sarılıp ağlayan bir kadın bulunur.

Picasso resimde siyah, beyaz ve gri dışında hiçbir renk kullanmamıştır. Resmin merkezinde yer alan at “halk”ı sembolize eder. Halk yara almıştır. Asker figürü atın ayaklarının altındadır fakat at mücadele de mızraklanmıştır. Boğa ise gaddarlığı ve karanlığı ifade eder. Picasso takıntılı bir şekilde sıklıkla eserlerinde boğa figürü kullanmıştır. Boğa, at ve ölen çocuğunu tutan kadında görülen, sivrilerek belirginleştirilmiş dil “haykırış”ı sembolize eder. Resmin en üstünde yer alan göz şeklinde ampul İspanyolcada “bombia” olarak adlandırılmaktadır ve “bomba”kelimesi ile benzerliği dikkat çekicidir. Bazı sanat tarihçileri bu figürü “Tanrı’nın gözü” ya da “güneş” olarak da yorumlar.

Alman bir asker Picasso’ya sergisi sırasında “Bu tabloyu siz mi yaptınız?” diye sorar. Picasso’nun cevabı ”Hayır, siz yaptınız” şeklinde olmuştur. Guernica, sadece İspanya İç Savaşı’nın değil, 20.yüzyılın en önemli savaş karşıtı tablosu olarak da değerlendirilmektedir. Sembolizm vurguları üzerinden yapılan bir savaş tasviri olan Guernica büyük bir etki yaratarak bir çok farklı milletten insanı yaşanan trajediden haberdar etmiş ve milyonları ayaklandırmıştır. Bu durum günümüzde yaşanan katliamlara karşı takındığımız duyarsız tavır ile mukayese edildiğinde ne kadar da tezattır. İktidar olup gücü ele geçirme isteği, hırs ve bir türlü tatmin olmayan duygular ilkel benliklerimize dönüşümü kolaylaştırmaktadır. Gerçekleşen bu dönüşümle de insanlığı hayretlere düşüren trajedilere imzamızı atıyoruz. Sanatçının eserine yansıyan şiddeti de biz yaratıyoruz. Picasso’nun da dediği gibi Guernica bizim eserimiz.

Yazan: Meltem Çelik

 

Bir Cevap Yazın